بلوط بدون پوست

بلوط بدون پوست | خرید بلوط | خواص بلوط | نحوه مصرف بلوط

بلوط یکی از میوه‌های درخت بلوط است که از خانواده Fagaceae بوده و بیشتر در جنگل‌های کوهستانی ایران، به‌ویژه در زاگرس، می‌روید. میوه بلوط به‌صورت فندق‌مانند، در پوسته‌ای چوبی قرار دارد و از گذشته تاکنون هم به‌عنوان خوراک انسان و دام، و هم در طب سنتی و صنایع مختلف مورد استفاده بوده است.

نام اصلی : بلوط
نام‌های رایج : شاه‌بلوط (در برخی مناطق به‌اشتباه به آن اطلاق می‌شود، درحالی‌که گیاه متفاوتی است)، مازو (نوعی فرآورده از بلوط)، دونه بلوط

ماهیت و تنوع محصول :
بلوط میوه‌ای سخت‌پوست است که بسته به نوع درخت، اندازه و رنگ آن متفاوت است. برخی از گونه‌های بلوط خوراکی‌اند و برخی دارای مقدار بیشتری تانن هستند که مصرف خام آن‌ها ممکن است باعث گس‌بودن و گاهی مشکلات گوارشی شود. از میوه، برگ و حتی پوست درخت بلوط در صنایع غذایی، دارویی و دباغی استفاده می‌شود.

طبع محصول :
در منابع طب سنتی ایران، بلوط دارای طبع سرد و خشک معرفی شده است.

تاریخچه و پیدایش :
درخت بلوط از گذشته‌های دور در ایران، یونان و روم باستان به‌عنوان درخت مقدس شناخته می‌شده است. در ایران، جوامع محلی از آرد بلوط برای تهیه نان استفاده می‌کردند. در اروپا نیز از شاه‌بلوط به‌عنوان خوراک اصلی در زمان‌های قحطی بهره‌برداری می‌شده است.

خواص بلوط در طب سنتی :
تقویت معده و رفع اسهال
بندآورنده خونریزی‌های داخلی
کمک به درمان بواسیر
ضدالتهاب و تسکین‌دهنده درد مفاصل
رفع ضعف عمومی بدن

خواص در طب اسلامی :
در برخی منابع طب اسلامی، از میوه بلوط به‌عنوان غذای مقوی و برطرف‌کننده ضعف اعصاب یاد شده است. همچنین خاکستر پوست بلوط برای التیام زخم‌ها توصیه گردیده است.

خواص در طب نوین :
دارای ترکیبات آنتی‌اکسیدانی برای مقابله با رادیکال‌های آزاد
منبع غنی از نشاسته و کربوهیدرات برای تأمین انرژی
دارای خاصیت ضداسهال به دلیل وجود تانن‌ها
کمک به بهبود زخم‌های گوارشی
کاهش التهاب در بافت‌ها

نحوه و مقدار مصرف :
بلوط پس از خیساندن و خارج کردن تانن‌ها، می‌تواند به‌صورت آرد در تهیه نان، کیک و سوپ مصرف شود.
دم‌کرده پوست بلوط برای درمان مشکلات گوارشی استفاده می‌شود.
پماد یا جوشانده پوست درخت بلوط به‌صورت موضعی برای زخم‌ها و التهابات پوستی کاربرد دارد.

موارد منع مصرف :
مصرف خام و زیاد بلوط به دلیل وجود تانن بالا می‌تواند باعث یبوست یا ناراحتی معده شود.
افراد با مشکلات کلیوی یا گوارشی باید در مصرف آن احتیاط کنند.

مدت ماندگاری محصول :
در صورت نگهداری در جای خشک و خنک، میوه خشک بلوط می‌تواند تا یک سال کیفیت خود را حفظ کند.

روش نگهداری :
در ظروف دربسته و دور از رطوبت
به دور از نور مستقیم خورشید
بهترین حالت نگهداری، به‌صورت خشک‌شده یا آرد بلوط است.

مناسب برای چه سنین و چه جنسیتی ؟
برای همه افراد به‌ویژه کسانی که دچار ضعف عمومی، مشکلات گوارشی یا اسهال هستند مناسب است. مصرف برای کودکان و سالمندان در صورت آماده‌سازی صحیح (پخت یا خیساندن) بلامانع است.

سوالات پرتکرار :
آیا بلوط خوراکی است؟ بله، اما باید ابتدا تانن آن گرفته شود تا گس و مضر نباشد.
آیا همه بلوط‌ها یکسان‌اند؟ خیر، برخی گونه‌ها خوراکی‌ترند (مانند شاه‌بلوط)، برخی بیشتر صنعتی یا دارویی استفاده می‌شوند.
آیا از آرد بلوط می‌توان نان تهیه کرد؟ بله، در گذشته در بسیاری از روستاها این کار رایج بوده است.

ترکیب‌های پیشنهادی برای اثربخشی بیشتر :
ترکیب آرد بلوط با آرد گندم برای تهیه نان مقوی
جوشانده بلوط با دارچین برای تقویت معده و رفع اسهال
ترکیب بلوط با عسل برای افزایش انرژی
دم‌کرده پوست بلوط با بابونه برای کاهش التهاب معده

منابع اطلاعاتی : 
مخزن‌الادویه، عقیلی خراسانی
تحفه حکیم مؤمن
Journal of Ethnopharmacology, 2018 – Oak extracts in medicine
کتاب گیاهان دارویی ایران، دکتر زرگری